Głos Anny

Mam na imię Anna Lucia, ale wszyscy mówią do mnie Anna. Ile mam lat? Dopiero 90.

Mieszkam tam, gdzie się urodziłam: w Reggio Emilia. Miałam wspaniałe dzieciństwo, choć wojna jest nieodłączną częścią moich wspomnień z tamtych lat. Mama musiała codziennie piec chleb, ponieważ po młócce strażnicy zabierali pszenicę, zostawiając nam zaledwie po dwie uncje na osobę. Dlatego musieliśmy bardzo uważać, żeby niczego nie marnować. W tamtych latach o dostatku nie było mowy, ale nigdy nie głodowaliśmy.

W moich wspomnieniach mama, Olga, którą wszyscy nazywaliśmy Stellą, często jest w kuchni i robi tagliatelle, cappelletti... Pamiętam, jak zagniatała ciasto i uczyła mnie je wałkować. Stół był za wysoki dla dziewczynki mającej dziesięć i pół roku, więc za każdym razem musiałam wchodzić na stołek. Mama zmywała naczynia, a mój brat je wycierał. Ponieważ byłam najmłodsza, mnie zostawiano sztućce i wszystko, czego nie dało się stłuc. Wiele lat temu, w noc, kiedy święta Łucja napełnia dziecięce skarpety słodyczami i cukierkami, nie miałam ochoty pomagać. Nie chciałam też słuchać ostrzeżeń mamy: „Święta Łucja cię obserwuje, wiesz!”. Następnego ranka obudziłam się przed Luigim i pobiegłam do skarpety, którą poprzedniego wieczoru zostawiłam dla świętej Łucji. Ku mojemu wielkiemu zaskoczeniu była jednak pusta. Ponieważ skarpeta mojego brata miała ten sam kolor i była z tego samego materiału, postanowiłam je zamienić, póki wszyscy jeszcze spali. Nie zauważyłam jednak, że skarpeta Luigiego była znacznie dłuższa od mojej! Od razu mnie przyłapano, ale nie zostałam za to ukarana. Podzieliliśmy się słodyczami, które dostał mój brat. Oczywiście Luigi nie był z tego zadowolony.

Mijały lata, miałam już własne dzieci, a w przeddzień świętej Łucji zgodnie z tradycją przygotowywaliśmy nadzienie do tortelli, które robiliśmy na Boże Narodzenie. Gotowaliśmy kasztany, robiliśmy dżem, dodając startą skórkę cytrynową, sułtanki, czekoladę, a później nawet kawę. Garnek był tak duży, że nie mieścił się w lodówce, więc zostawialiśmy go na balkonie, żeby nadzienie ostygło. Kiedy moje córki zostawały same, wychodziły na zimno z łyżkami, żeby trochę podkraść. Myślały, że nigdy tego nie zauważę, ale zawsze wiedziałam. Właśnie dlatego też robiłam go tak dużo.

Mamy wiele rodzinnych przepisów, jak pasta rasa przygotowywana dzień wcześniej czy „ciasto z tagliatelle”, które moja córka nazywa „koncentratem masła”. Moja babcia uwielbiała zuppa di pane, zupę z czerstwego chleba. Kiedy byłam dzieckiem, słyszałam, jak mówiła do mamy: „Stella, nic dla mnie nie rób. Przygotuję sobie panèda”. A ja biegłam na górę, bo wiedziałam, że zawsze znajdzie się trochę także dla mnie. Spośród wszystkich tradycyjnych dań naszej rodziny jedno szczególnie wiele o nas mówi. To przepis mojej mamy na smażone poduszeczki z ciasta na gnocco, nadziewane boćwiną z ogrodu. Dlaczego smażone? Bo każdy wie, że smażone jedzenie jest znacznie smaczniejsze. Mama nazywała tę potrawę erbazzoncini i nie ma na świecie ani jednej osoby, która by jej nie lubiła.

Moje córki nadal robią je dla swoich dzieci, bo przekazywanie rodzinnych przepisów jest jak powrót do wspomnień, pielęgnowanie słów naszych mam, by nigdy ich nie zapomnieć. Dlatego kilka świąt Bożego Narodzenia temu postanowiłam spisać te przepisy i podarować je moim wnukom. A na kartce napisałam:

Jeśli wasze upodobania nigdy się nie zmienią, chciałabym, żebyście mieli moje przepisy.
Przyjemnego gotowania.
Z miłością,
Babcia Anna

Przepisy Anny: erbazzoncini fritti (smażone erbazzoncini)

Składniki

Na ciasto na gnocco
1 kg mąki
4 łyżeczki soli
5-6 łyżek oliwy z oliwek
½ litra mleka

Na erbazzoncini
1 kg boćwiny lub szpinaku
3-4 łyżki oliwy z oliwek
150 g sera Parmigiano Reggiano
Posiekana natka pietruszki i czosnek
Sól

Sposób przygotowania

Na ciasto na gnocco
Zagnieć wszystkie składniki razem i odstaw ciasto na godzinę.

Na erbazzoncini
Obsmaż boćwinę i szpinak, a następnie drobno je razem posiekaj. Smaż na patelni z oliwą przez 10 minut. Zdejmij z ognia, dodaj natkę pietruszki i ser, a następnie posól do smaku.
Z ciasta — które nie może być zbyt cienkie — uformuj tortelli, dokładnie zlepiając je dookoła i ściskając pośrodku. Smaż erbazzoncini po kilka sztuk naraz w głębokiej warstwie oleju.

Autorzy:
Tekst: Carlotta Fiore
Zdjęcie: Diego Rosselli